Theo báo cáo Giám sát nợ toàn cầu mới nhất của Viện Tài chính Quốc tế (IIF), nhu cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu đang gia tăng, trong khi nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ gần như đi ngang kể từ đầu năm.
Ông Emre Tiftik, Giám đốc phụ trách Thị trường Toàn cầu và Chính sách của IIF, nhận định xu hướng này phản ánh nỗ lực của các nhà đầu tư quốc tế trong việc giảm dần sự phụ thuộc vào trái phiếu Mỹ.
Dù cho rằng chưa xuất hiện “rủi ro tức thời” đối với thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá khoảng 30.000 tỷ USD, ông Tiftik cảnh báo các dự báo dài hạn cho thấy nợ công Mỹ đang ngày càng đi theo “quỹ đạo thiếu bền vững”. Trong khi đó, tỷ lệ nợ tại khu vực đồng euro và Nhật Bản có xu hướng giảm dần.
Theo báo cáo, nếu các chính sách hiện tại được duy trì, tỷ lệ nợ trên GDP của Mỹ sẽ tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh, nhờ làn sóng phát hành liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và dòng vốn nước ngoài mạnh mẽ.
Đà vay nợ của Mỹ là một trong những nguyên nhân chính khiến nợ toàn cầu tăng hơn 4.400 tỷ USD trong quý I/2026 – mức tăng nhanh nhất kể từ giữa năm 2025 và là quý tăng thứ năm liên tiếp.
Ông Tiftik cho biết phần lớn mức tăng nợ của Mỹ đến từ vay nợ chính phủ.
Ông cũng chỉ ra sự gia tăng mạnh của nợ doanh nghiệp phi tài chính tại Trung Quốc ngay từ đầu năm, chủ yếu ở các doanh nghiệp nhà nước, với tốc độ vượt xa mức vay nợ của chính phủ nước này.
Ngoài hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, tổng nợ tại các thị trường phát triển nhìn chung giảm nhẹ, trong khi các thị trường mới nổi – không bao gồm Trung Quốc – ghi nhận nợ tăng lên mức kỷ lục 36.800 tỷ USD, chủ yếu do vay nợ chính phủ.
Tỷ lệ nợ toàn cầu hiện tương đương khoảng 305% GDP thế giới và gần như ổn định kể từ năm 2023. Tuy nhiên, xu hướng giữa các khu vực đang có sự phân hóa, khi tỷ lệ nợ giảm tại các nền kinh tế phát triển nhưng tiếp tục tăng tại các thị trường mới nổi.
Theo IIF, các quốc gia ghi nhận mức tăng tỷ lệ nợ trên GDP lớn nhất kể từ năm 2023 gồm Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Saudi Arabia, với mức tăng đều trên 30 điểm phần trăm GDP.
IIF dự báo các áp lực mang tính cấu trúc như dân số già hóa, chi tiêu quốc phòng gia tăng, nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng, đầu tư an ninh mạng và AI sẽ tiếp tục đẩy nợ chính phủ và doanh nghiệp tăng trong trung và dài hạn.
Theo ông Tiftik, xung đột tại Trung Đông gần đây sẽ càng làm gia tăng những áp lực này đối với kinh tế toàn cầu.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters