menu search
Đóng menu
Đóng

Thị trường toàn cầu chịu áp lực khi căng thẳng tại Trung Đông kéo dài

09:35 13/05/2026

Thị trường toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng lớn khi xung đột tại Trung Đông kéo dài, từ biến động tiền tệ ở châu Á cho tới khó khăn trong ngành hàng không và thị trường trái phiếu.
CHÂU Á
Các đồng tiền châu Á nằm trong nhóm giảm mạnh nhất trên thị trường ngoại hối kể từ khi xung đột giữa Mỹ- Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2/2026.
Đồng rupiah giảm xuống mức thấp kỷ lục trong phiên ngày 12/5, trong khi đồng tiền của nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng khác tại châu Á như Ấn Độ và Philippines giảm xuống mức thấp kỷ lục. Ngoài ra, đồng won, baht và ringgit cũng đang chịu áp lực đáng kể.
Các ngân hàng trung ương trong khu vực đã phải can thiệp vào thị trường ngoại hối suốt nhiều tuần qua, thông qua bán dự trữ ngoại hối trực tiếp hoặc thông qua các ngân hàng quốc doanh, đồng thời tìm kiếm thêm các biện pháp hỗ trợ tỷ giá.
Ông Mitul Kotecha, Trưởng bộ phận chiến lược FX và lãi suất châu Á tại Barclays, cho rằng các ngân hàng trung ương sẽ không muốn tiêu hao quá nhiều dự trữ ngoại hối.

NHẬT BẢN

Cuộc xung đột tiếp tục gây áp lực lên đồng yen, vốn đã suy yếu do mặt bằng lãi suất thấp và lo ngại về kế hoạch tăng trưởng dựa trên vay nợ của Thủ tướng Sanae Takaichi.
Nhật Bản nhập khẩu khoảng 95% dầu từ Trung Đông, khiến đồng yen đặc biệt nhạy cảm với đà tăng của giá năng lượng.
Giới chức Nhật Bản đã can thiệp thị trường khi tỷ giá tiến sát ngưỡng 160 yen/USD nhằm ngăn chặn hoạt động đầu cơ.

Ông Thierry Wizman, chiến lược gia FX và lãi suất toàn cầu tại Macquarie Group, nhận định khi giá dầu tăng mạnh, giới giao dịch sẽ bán yen, bởi đây vừa là đồng tiền có lợi suất thấp, vừa là đồng tiền chịu tác động mạnh nhất từ giá dầu.

Các nhà phân tích cho rằng can thiệp tỷ giá khó có thể đảo ngược xu hướng giảm của đồng yen nếu xung đột chưa hạ nhiệt và BOJ chưa nâng lãi suất.
LƯƠNG THỰC
Biến động giá lương thực toàn cầu mới chỉ bắt đầu dịu bớt sau cú sốc năm 2022 do xung đột Nga - Ukraine. Hiện nay, chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu lại đối mặt rủi ro mới khi xung đột Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung phân bón và đẩy giá năng lượng tăng cao - trong bối cảnh hiện tượng thời tiết El Nino có nguy cơ quay trở lại.
Chỉ số vận tải Baltic đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Các nền kinh tế mới nổi - nơi thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong rổ lạm phát - được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất.
Ông James Pomeroy, chuyên gia kinh tế toàn cầu của HSBC, cho rằng: “Giá lương thực cao là vấn đề trên toàn cầu, nhưng đặc biệt nghiêm trọng tại các nền kinh tế mà thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong lạm phát hoặc phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu.”

NHIÊN LIỆU

Người tiêu dùng toàn cầu cũng bắt đầu cảm nhận rõ tác động từ cú sốc năng lượng, đặc biệt tại các trạm xăng. Theo Hiệp hội AAA, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng từ khoảng 3 USD lên hơn 4,50 USD/gallon.
Thị trường đặc biệt theo dõi giá xăng tại Mỹ, do yếu tố này có thể tạo áp lực chính trị buộc Tổng thống Donald Trump phải tìm kiếm giải pháp trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11/2026.
Ông Guy Miller, Giám đốc chiến lược thị trường của Zurich Insurance Group, cảnh báo nếu giá tiếp tục tăng và tiến gần 5 USD/gallon, sẽ xuất hiện nhiều bất ổn trong nước và điều đó có thể buộc ông Trump thay đổi lập trường.

Giá năng lượng tăng cũng kéo theo chi phí sản xuất hàng tiêu dùng như kem đánh răng hay bột giặt, làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và nguy cơ các ngân hàng trung ương phải nâng lãi suất.

NGÀNH HÀNG KHÔNG
Ngành hàng không đang đối mặt thử thách nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch Covid-19. Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gần 84% kể từ khi xung đột bùng phát và nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu đang gia tăng nếu xung đột kéo dài. Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đã ngừng hoạt động từ đầu tháng 5/2026 do chi phí nhiên liệu tăng mạnh.
Một số hãng hàng không cho rằng nguy cơ gián đoạn nguồn cung đang giảm dần, nhưng cổ phiếu ngành này vẫn thuộc nhóm hoạt động kém hiệu quả. Cổ phiếu ngành hàng không châu Âu đã giảm khoảng 14% từ đầu năm 2026, trong khi thị trường chung tăng khoảng 3%.

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU

Các thị trường trái phiếu lớn đã phần nào ổn định trở lại sau đợt bán tháo khiến giới đầu tư phải điều chỉnh kỳ vọng lãi suất. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những rạn nứt mới đang xuất hiện.
Tại Anh, rủi ro chính trị đang làm gia tăng áp lực lên thị trường trái phiếu chính phủ.
Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện dao động quanh 4,40%, cao hơn khoảng 40 điểm cơ bản so với trước xung đột.
Lợi suất Mỹ tăng cao cũng làm gia tăng áp lực đối với các thị trường mới nổi, nơi chi phí vay vốn thường được định giá dựa trên trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Ông Guy Miller của Zurich cảnh báo: “Thị trường cổ phiếu và tín dụng sẽ bước vào vùng rủi ro nếu lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 4,5%. Trong lịch sử, đây thường là ngưỡng gây bất ổn đáng kể cho thị trường”.

Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters