Các chuyên gia ngành thủy sản nhận định, mặc dù kim ngạch xuất khẩu đang tăng ổn định ở nhiều thị trường nhưng tình hình sản xuất, kinh doanh trong nước lại đang gặp nhiều khó khăn. Điệp khúc rớt giá không còn là vấn đề mới nhưng tình trạng này vẫn liên tục diễn ra đối với các hộ nuôi cá tra, basa.

Sau một thời gian giá cá tra nguyên liệu tăng lên ở mức đảm bảo cho người nuôi có lãi thì đầu tháng 4-2012, giá cá tra nguyên liệu lại giảm mạnh, khiến người nuôi lo lắng. Hiện giá cá tra nguyên liệu tại nhiều tỉnh, thành ĐBSCL đang dao động ở mức 23.000 đến 24.000đồng/kg, giảm thêm khoảng 2.000 đồng/kg so với cách đây hơn 2 tuần. Như vậy, so với thời điểm tháng 2-2012, giá cá tra nguyên liệu đã giảm tổng cộng khoảng 3.000-4.000 đồng/kg. Với giá này, người nuôi lỗ từ 500 đến 1.000 đồng/kg

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), từ đầu năm đến nay, kim ngạch XK cá tra đến hầu hết các thị trường vẫn giữ được sự tăng trưởng với kim ngạch ước đạt 400 triệu USD, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Nổi bật, XK cá tra sang thị trường Mỹ tăng 50%, Mexico tăng khoảng 62% và Braxin tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khối các thị trường EU, Tây Ban Nha là thị trường có mức tăng trưởng cao nhất.

Sau một thời gian giá cá tra nguyên liệu tăng lên ở mức đảm bảo cho người nuôi có lãi thì đầu tháng 4-2012, giá cá tra nguyên liệu lại giảm mạnh, khiến người nuôi lo lắng. Hiện giá cá tra nguyên liệu tại nhiều tỉnh, thành ĐBSCL đang dao động ở mức 23.000 đến 24.000đồng/kg, giảm thêm khoảng 2.000 đồng/kg so với cách đây hơn 2 tuần. Như vậy, so với thời điểm tháng 2-2012, giá cá tra nguyên liệu đã giảm tổng cộng khoảng 3.000-4.000 đồng/kg. Với giá này, người nuôi lỗ từ 500 đến 1.000 đồng/kg.

Giá cá tra giảm mạnh khiến người nuôi cá tra rất lo lắng, nhất là những hộ nuôi có cá gần tới thời điểm bán. Nếu cá tra vẫn giảm giá hoặc đứng ở mức thấp, tới đây người nuôi cá sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí còn lỗ nặng, cộng với các loại chi phí đầu vào tăng thì chắc chắn nhiều người nuôi sẽ bỏ nghề. Còn theo ước tính của các cơ quan chuyên môn, sản lượng cá còn lại trong dân không nhiều, chỉ còn khoảng 200.000 tấn. Với giá bán như hiện nay, có thể nhiều hộ nuôi sau khi bán cá xong sẽ “treo ao”, bỏ nghề hàng loạt, có thể dẫn đến nguy cơ thiếu cá tra phục vụ chế biến xuất khẩu trong thời gian tới.

Mặt khác, đối với một bộ phận nông dân muốn nuôi cá tra trở lại thì cũng đang gặp khá nhiều khó khăn, do vốn đầu tư đã cạn kiệt, ngân hàng thì không “mặn mà” với đối tượng vay phục vụ cho sản xuất ở lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt đối với nuôi cá tra -  nghề nuôi tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cá tra cho rằng, hiện nay, lượng cá nuôi của người dân cũng như của DN không có nhiều. Lượng cá trong ao của dân ước chỉ còn chưa tới 20% lượng cá DN cần để chế biến XK trong năm, trong khi DN hiện mới tự nuôi được khoảng 50% sản lượng cá tra nguyên liệu cần cho nhà máy chế biến. Bên cạnh đó, có hiện tượng một số DN trong nước cạnh tranh không lành mạnh, tự hạ giá XK để giành hợp đồng, gây thêm nhiều khó khăn cho hoạt động XK cá tra nói chung.

Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Nguyễn Huy Điền, sản xuất cá tra trong nước những tháng đầu năm gặp không ít khó khăn nhưng dự báo cả năm xuất khẩu cá tra vẫn tăng trưởng ổn định. Mặc dù thị trường EU có dấu hiệu thu hẹp đối với mặt hàng cá tra Việt Nam nhưng nhiều thị trường khác như Hoa Kỳ, Canada, Trung Đông, châu Phi... vẫn đang được mở rộng.

Để duy trì tăng trưởng xuất khẩu vào các thị trường mới, các doanh nghiệp cần hết sức lưu ý với các điều khoản hợp đồng chặt chẽ đặc biệt là điều khoản trọng tài kinh tế, bảo đảm chất lượng sản phẩm, tuân thủ đúng các yêu cầu của nhà nhập khẩu, các quy định của nước nhập khẩu.

Nguồn:Hải quan Việt Nam