Giá dầu đã tăng khoảng 7% lên mức cao nhất trong nhiều tháng vào ngày 2/3 khi Iran và Israel tiếp tục xung đột, làm gián đoạn hoạt động vận chuyển từ khu vực sản xuất chính. Nhật Bản hiện nhập khẩu hơn 90% nhu cầu dầu thô từ Trung Đông.
Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết đã chỉ đạo nội các đánh giá tác động kinh tế tiềm tàng từ các cuộc xung đột giữa Iran và Israel cuối tuần qua.
Mức độ ảnh hưởng tới kinh tế Nhật Bản sẽ phụ thuộc vào việc xung đột có dẫn tới gián đoạn kéo dài hoạt động vận chuyển qua Trung Đông hay không. Một số hãng vận tải biển của Nhật đã thông báo tạm dừng hoạt động quanh eo biển Hormu.
Dù Nhật Bản có dự trữ dầu đủ dùng trong khoảng ba tháng, việc giá dầu tăng vọt hoặc tuyến vận chuyển qua eo biển bị phong tỏa có thể làm gia tăng giá hàng hóa và dịch vụ, qua đó gây thêm áp lực lên tiêu dùng vốn đã yếu.
Chính phủ cho biết sẽ linh hoạt triển khai các biện pháp cần thiết nhằm giảm thiểu tác động tới đời sống người dân và hoạt động kinh tế.
Giới phân tích cảnh báo sự kết hợp giữa nhu cầu suy yếu và áp lực giá cả tăng cao có thể khiến BOJ phải tạm dừng lộ trình tăng lãi suất. Trước khi cuộc xung đột bùng phát, thị trường từng kỳ vọng ngân hàng trung ương có thể nâng lãi suất ngay trong tháng 4/2026.
Theo ước tính của Morgan Stanley MUFG Securities, nếu giá dầu tăng 10%, GDP thực của Nhật Bản có thể giảm khoảng 0,1 điểm phần trăm. Một số chuyên gia cảnh báo đà tăng mạnh của giá dầu có thể gây rủi ro “lạm phát đình trệ” trong ngắn hạn, dù áp lực lạm phát cơ bản có thể hạ nhiệt về dài hạn.
Nomura Research Institute dự báo nếu cuộc xung đột khiến tính trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, GDP thực của Nhật có thể giảm 0,18 điểm phần trăm, trong khi lạm phát tăng thêm 0,31 điểm phần trăm.
Morgan Stanley MUFG Securities ước tính giá dầu tăng 10% sẽ làm giảm khoảng 0,1 điểm phần trăm GDP thực tế của Nhật Bản.
"Giá dầu tăng mạnh sẽ gây ra rủi ro đình trệ kinh tế ngắn hạn, trong khi lạm phát cơ bản có khả năng giảm tốc trong dài hạn," ông Takeshi Yamaguchi, nhà kinh tế trưởng về Nhật Bản tại Morgan Stanley MUFG Securities, cho biết.
"Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể sẽ áp dụng lập trường thận trọng hơn, làm giảm hơn nữa khả năng tăng lãi suất trong thời gian ngắn," ông Takeshi Yamaguchi nói thêm.
Phát biểu đầu tuần, Phó Thống đốc BOJ Ryozo Himino cho biết ngân hàng trung ương dự kiến tiếp tục nâng lãi suất khi lạm phát cơ bản tiến gần mục tiêu 2%, nhưng không đề cập trực tiếp tới thời điểm hay tốc độ điều chỉnh.
Nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 0,2% trong quý IV/2025, khi chi phí sinh hoạt tăng cao gây sức ép lên tiêu dùng hộ gia đình.
Các nhà phân tích kỳ vọng tăng trưởng có thể cải thiện trong thời gian tới nếu lạm phát thực phẩm hạ nhiệt và các biện pháp trợ giá nhiên liệu giúp giảm gánh nặng cho hộ gia đình, qua đó đưa tiền lương thực trở lại tăng trưởng dương.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters