Trong báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng công bố ngày 14/4, IEA cho biết cuộc xung đột đã làm thay đổi sâu sắc triển vọng thị trường dầu, xóa bỏ kỳ vọng về tình trạng dư cung đáng kể trong năm 2026.
Giá dầu đã tăng mạnh, với nhiều lô hàng được giao dịch gần mức kỷ lục 150 USD/thùng, gây áp lực lên người tiêu dùng và buộc các chính phủ triển khai các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu.
Theo IEA, nguồn cung dầu toàn cầu sẽ giảm khoảng 1,5 triệu thùng/ngày trong năm nay, khi các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng Trung Đông và việc Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz làm suy giảm sản lượng và xuất khẩu.
Mức sụt giảm này tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu dầu toàn cầu, trái ngược với dự báo nguồn cung sẽ tăng 1,1 triệu thùng/ngày của tháng trước và 2,5 triệu thùng/ngày được đưa ra hồi đầu năm.
Trong báo cáo tháng 3/2026, IEA nhận định xung đột Trung Đông là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từng được ghi nhận. Hiện cơ quan này cũng dự báo mức suy giảm nhu cầu lớn hơn.
IEA cho biết xung đột với Iran đã “làm đảo lộn hoàn toàn triển vọng tiêu thụ dầu toàn cầu”, khi dự báo tăng trưởng nhu cầu trong năm nay giảm 80.000 thùng/ngày, thay vì mức tăng 640.000 thùng/ngày như dự báo trước đó.
IEA nhấn mạnh rằng việc khôi phục dòng chảy qua eo biển Hormuz vẫn là yếu tố quan trọng nhất để giảm áp lực lên nguồn cung năng lượng, giá cả và nền kinh tế toàn cầu.
Trong phiên giao dịch ngày 14/4, giá dầu có xu hướng giảm nhẹ, với giá dầu Brent giao dịch quanh mức dưới 99 USD/thùng, giảm 0,6%.
Nhìn chung, các dự báo của IEA cho thấy nguồn cung dầu vẫn cao hơn nhu cầu khoảng 410.000 thùng/ngày trong năm 2026, thấp hơn đáng kể so với mức dư cung 2,46 triệu thùng/ngày dự kiến trong báo cáo tháng trước.
Tuy nhiên, một số tổ chức khác nhận định xung đột có thể đẩy thị trường vào trạng thái thiếu hụt. Theo khảo sát của Reuters với tám nhà phân tích, nhu cầu dầu có thể vượt nguồn cung trung bình 750.000 thùng/ngày trong năm nay.
Trong ngắn hạn, IEA dự báo tình trạng thiếu hụt nguồn cung có thể trầm trọng hơn. Các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã khiến nguồn cung toàn cầu mất khoảng 10,1 triệu thùng/ngày trong tháng 3/2026, và có thể giảm thêm 2,9 triệu thùng/ngày trong tháng này.
Về nhu cầu, IEA cho biết mức giảm 1,5 triệu thùng/ngày trong quý II/2026 sẽ là đợt suy giảm sâu nhất kể từ đại dịch Covid-19.
Cơ quan này cho rằng tình trạng thiếu hụt và giá cao kéo dài sẽ tiếp tục làm giảm nhu cầu tiêu thụ, đặc biệt tại Trung Đông và khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với mức giảm mạnh ở các sản phẩm như naphtha, khí hóa lỏng LPG và nhiên liệu hàng không.
Nhóm các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC ngày 13/4 cũng đã hạ dự báo nhu cầu dầu toàn cầu trong quý II, nhưng vẫn giữ nguyên dự báo cho cả năm.
Lượng dầu thô, nhiên liệu tinh chế và khí hóa lỏng tự nhiên đi qua eo biển Hormuz chỉ đạt 3,8 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 4/2026, giảm mạnh so với hơn 20 triệu thùng/ngày hồi tháng 2/2026 trước xung đột Trung Đông bùng phát.
Theo kịch bản cơ sở của IEA, hoạt động cung ứng dầu và khí từ Trung Đông ra thị trường quốc tế có thể được khôi phục vào giữa năm, dù vẫn thấp hơn mức trước khi xung đột xảy ra.
Tuy nhiên, cơ quan này cũng đưa ra một kịch bản nghiêm trọng hơn, trong đó gián đoạn nguồn cung kéo dài có thể buộc thị trường rút gần 2 tỷ thùng dầu từ kho dự trữ, đồng thời khiến nhu cầu giảm trung bình 5 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ quý II/2026 đến quý IV/2026.
Nguồn:Vinanet/VITIC/Reuters